The Wicker Man
Genre:Bovennatuurlijk, Klassieker, Mysterie, Thriller
Regisseur:Robin Hardy
Scenario:Anthony Shaffer
Jaar:1973
Taal:Engels
Speeltijd:99 minuten
Cast:Edward Woodward, Christopher Lee, Britt Ekland, Diane Cilento, Ingrid Pitt


Wie horrorklassiekers zoekt zal de natuurlijke aanvechting hebben om de catalogi van voor 1970 erop na te zien. Universal is natuurlijk befaamd met zijn monsterfilms, maar ook de uitzinnige filmkaasfondue van Ray Harryhausen, de onderhoudende thrillers van het Britse Hammer en de niet te onderschatten Duitse cultinbreng van onder meer Fritz Lang en Carl Theodor Dreyer worden hieronder terecht gerangschikt. De zeventiger jaren worden meestal afgedaan als het tijdperk van de verzilvering van de artistieke inspanningen die de pioniers daarvoor hadden geleverd, alsof zij door louter kunstzinnige aspiraties werden gedreven en niet geÔnteresseerd waren in de financiŽle revenuen van hun films. Het is een fraai romantisch aspect aan de hier mythologische proporties aannemende filmgeschiedenis, maar met de werkelijkheid heeft dit allemaal natuurlijk helemaal niets van doen.

Maar het is ook een groot impliciet onrecht dat aldus aan dit voor de horrorfilm zo baanbrekende tijdperk wordt aangedaan. Natuurlijk zijn er de onvermijdelijke cultwerken van Tobe Hooper, George A. Romero en Wes Craven. Maar een merkwaardige en bovendien vaak over het hoofd geziene eend in de bijt der horrorklassiekers, waarin deze niettemin wel degelijk een eigen plaats inneemt, is de Britse film van Robin Hardy, die dankzij de recente Hollywoodse herbewerking terecht weer enige aandacht meepikt: The Wicker Man.

De Schotse rechercheur Howie (Woodward) is een devoot christen. Hij krijgt een anonieme klikbrief onder ogen over de vermissing van ene Rowan Morrison, een jong meisje op het eilanddomein Summerisle. De rechtschapen en enigszins stijle Howie trekt op onderzoek uit, maar eenmaal op het eiland aangekomen blijkt helemaal niemand te weten wie Rowan zou moeten zijn, zelfs niet haar vermeende moeder. Hij schrikt van de plaatselijke gebruiken die de eilandbewoners erop nahouden, die variŽren van merkwaardig tot uitgesproken godslasterlijk. Het blijken dan ook geen brave, godvrezende christenen maar brave, overtuigde heidenen die in vrede en harmonie samenleven onder het bezielende hoederschap van Lord Summerisle (Lee). En naarmate Howie zijn onderzoek doorzet raakt hij steeds verder verstrikt in raadselachtige, bedreigende en voor hem onverklaarbare voetangels en klemmen.

Bij goede mysteriefilms is weliswaar de conclusie de bekroning ervan, maar het grote genieten schuilt toch vooral in de kronkelige reis ernaartoe. Bij iedere vordering in de ontrafeling van de geheimen van Summerisle neemt Howie's bestaan steeds meer bizar wordende wendingen en ziet hij zich telkens weer geconfronteerd met nieuwe vragen die worden opgeworpen. De toonzetting van de film sluit hier perfect op aan. Het begint als betrof het een lichthartig raadseltje, om langzaam maar heel zeker en ongemerkt te eindigen in verstikkende onheilspellendheid. Het is qua maatvoering zonder twijfel een van de beste mysteriefilms die ooit op celluloid zijn gezet. De kijker wordt met diens natuurlijke fascinatie voor het raadselachtige al vroeg aan de haak geslagen, en naarmate de gang van zaken zwaarmoediger en bedreigender worden is de door de film inmiddels volledig binnengehengelde kijker net zo in de fuiken rond Howie verstrikt als de hoofdpersoon zelf.

De innemende acteerprestaties van vooral Woodward en Lee gaan hand in hand met de sublieme regie. De twee personages zijn elkaars tegenpolen en zingeving tegelijk, als ware zij yin en yang in hun telkens naar balans neigende strijd tussen christelijk geloof en heidendom. Om dit in alle lagen goed te kunnen verzinnebeelden moeten Howie en Lord Summerisle in al hun persoonlijke opzichten duidelijk van elkaar verschillen, en dat doen ze ook. Howie is vastberaden, standvastig en sterk, maar door zijn streng christelijke achtergrond ook nederig, impulsief in zijn oprechte en naÔeve rechtschapenheid en daarbij vooral gedreven door emoties. Lord Summerisle daarentegen is een kalme en onverstoorbare denker, een rationele filosoof die burgerlijk fatsoen maar aan kinderlijke ijdelheid grenzende, overbodige opsmuk vindt en daar dan ook niets van moet hebben. Hij zal, net als Howie, beslist zijn persoonlijke gevoelens hebben maar houdt deze zorgvuldig verborgen achter zijn kille en weloverwogen logica. De film blijft neutraal in de metafysische discussie tussen de twee en stelt eigenlijk geen van beide geheel in het gelijk. Door de kracht van de vertolkingen van zowel Lee als Woodward zal de agnostisch ingestelde kijker aan de inzichten van beide kampen evenveel geloofwaardigheid hechten.

Voor de liefhebbers van vrouwelijk naakt valt er beslist het een en ander te genieten. Zowel Ingrid Pitt als Britt Englund, alsmede Englund's evenmin te versmaden stand-in, gaan meer dan eens uit de kleding voor en ten behoeve van de zich in de volle glorie op het filmscherm voltrekkende heidense rituelen. The Wicker Man zou een onvermijdelijke klassieker zijn, ware het niet dat er een paar storende details aan kleven. De eerste, die tevens het meest in het oog (of eigenlijk oor) springt is de ongemeen slordige nasynchronisatie van de Zweedse schoonheidskoningin Britt Englund, die de door het scenario geŽiste Schotse tongval niet voor elkaar kreeg. Ten tweede komt er zoveel muziek in deze film voor dat het soms bijna een musical lijkt te worden. Nu zal de waardering van de ten tonele en gehore gebrachte liedjes vooral een kwestie van persoonlijke smaak zijn, maar een regelmatig in de film terugkerend themaatje wordt dermate vervelend dat ik achteraf welhaast zelf een heidens ritueel doormoest om het uit het hoofd gewist te krijgen.

Dit neemt niet weg dat The Wicker Man een bloedspannende, enerverende en bovendien intelligente en tot nadenken uitdagende film is, die mateloos boeit vanaf Howie's aankomst op het eiland tot en met de bloedstollende finale. Neil LaBute en alleseter Nicholas Cage hebben zich heel wat op de hals gehaald met hun moderne herbewerking, en het is alleen maar te hopen dat het niveau daarvan enigszins in de buurt komt van deze originele en integere film. Al is het maar in de verte, dan zou ik al tevreden zijn.


Beoordeling: 3.5 (?)
Recensent: Kairo
Links:  IMDB  

Beoordeling bezoekers (12):

Bekijk het stemgedrag

Beoordeel deze film:


recensies
over horrorweb