Bestel de DVD bij ...
Koop Dawn of the Dead bij bol.com
Dawn of the Dead
Genre:Zombies
Regisseur:George A. Romero
Scenario:George A. Romero
Jaar:1978
Taal:Engels
Speeltijd:127 minuten
Cast:Ken Foree, David Emge, Gaylen Ross, Scott H. Reiniger


George A. Romero's vervolg op Night of the Living Dead zet het overkoepelende verhaal over de levende doden die de levend levenden naar het leven staan voort en plaatst het verhaal enige weken nadien. De zombieplaag heeft epidemische proporties gekregen en zelfs woningen zijn onveilig. Vier mensen proberen de chaos in een helicopter te ontvluchten. Tijdens hun zoektocht naar bevoorrading komen ze terecht in een groot overdekt winkelcentrum (een betrekkelijk nieuwe winkelformule in de tijd waarin deze film in productie was) en bevechten ze de daarin rondschuifelende zombies voor een veilig verbijf. Maar dan blijken plots de zombies niet de enige dreiging die ze het hoofd moeten bieden.

Dawn of the Dead is, afgezien van wat regionale censuur op de indringende beelden, in drie verschillende (hoofd)versies op de markt is gekomen en er is soms wat verwarring over wat welke versie is. De 'Director's Cut' is tevens de (Amerikaanse) theaterversie, duurt 127 minuten en is de versie die Romero van deze film wilde maken. Het is deze versie die hierna verder wordt behandeld. Voorts is er een versie die 12 minuten langer is en 139 minuten klokt. Deze 'Extended Cannes' versie wordt wegens de langere looptijd wel eens ten onrechte aangezien voor de 'director's cut', en was haastig in elkaar gezet voor vertoning op het filmfestival in Cannes. Romero's kortwieken hiervan is gebaseerd op artistieke beslissingen, en is niet ingegeven door druk van producenten zoals men wel bij veel andere films ziet. Wie de twee versies naast elkaar legt en kritisch beziet, zal begrijpen waarom Romero de film terug heeft gesnoeid. De maatvoering voelt niet helemaal goed en er zijn momenten in de film waarop men zou wensen dat men eindelijk weer eens doorgaat met het verhaal. Zo is er bijvoorbeeld een nodeloos komische scène met politieagenten waarbij het wel aardig is om Joe Pilato te zien voordat we kennis met hem maken in Day of the Dead, maar het staat het verhaal in de weg. Tenslotte is er ook nog de 117 minuten durende 'European Cut'. Deze is gemonteerd door de Italiaanse filmmaker en co-producent van deze film Dario Argento. Hoewel deze versie is samengesteld uit hetzelfde beeldmateriaal dat voor de andere versies beschikbaar was en Argento hetzelfde verhaal ermee vertelt -- het betreft immers dezelfde film -- is deze op principiële onderdelen toch zo verschillend van de andere versies dat deze hier apart wordt behandeld.

De onvermijdelijke conclusie na het zien van alle versies: deze film veroudert nooit, wordt nergens vermoeiend of vervelend en blijft, ook na meer dan 25 jaar, onverminderd een bloedspannend, enerverend en ronduit indrukwekkend meeesterwerk. Romero heeft de kijker hier onvoorstelbaar veel te bieden. Hij is er nooit op uit geweest om als genreregisseur in een hokje te worden geplaatst, en heeft een eclectisch epos gemaakt dat op vrijwel ieder niveau adembenemend is. Het is een horrorfilm, een aktiefilm, een avonturenfilm, een satirische film en een tragedie, allemaal tegelijk en in min of meer evenredige mate, al voert de horror beslist de boventoon. Bij iedere paragraaf in het verhaal vindt Romero iets nieuws zonder daarbij de kern van zijn drama uit het oog te verliezen: sympathieke hoofdpersonen met fatale zwakheden. De schijnbare moeiteloosheid waarmee de betrokken acteurs hun rollen afleveren is iets dat gemakkelijk over het hoofd zou kunnen worden gezien. De thans heersende opvatting over wat een indrukwekkende acteerprestatie inhoudt is, dat het vooral opvallend is. Maar de acteurs van de vier hoofdpersonen zijn hier niet in de weer met een stuk van Shakespeare. Zij bewonen slechts een wereld, zien er heel natuurlijk uit in die rol en gaan volledig op in hun respectievelijke personages. Het zou bijzonder moeilijk of zelfs onmogelijk zijn geweest om dergelijk acteerwerk uit bekendere filmsterren te krijgen, en zelfs als dat zou lukken zou het een probleem blijken om het personage het charisma van de acteur naar de achtergrond te laten verdringen. Dit soort acteerwerk kan alleen door onbekende en anonieme acteurs worden afgeleverd, en het valt in deze film mede door Romero's meesterlijke regie precies op zijn plaats.

Dawn of the Dead ontleent zijn legendarische status in niet geringe mate aan de bijtende en intelligente maatschappijkritiek die Romero door zijn film heen verwerkt. Door zijn zombies van rudimentaire herinnering te voorzien laat hij ze doel- en gedachtenloos in het winkelcentrum rondstruinen terwijl ze hun dodelijke tanden zonder nadenken in de levenden planten, waardoor ze een macababere afspiegeling worden van de consument. Maar ze krijgen ook een vorm van menselijke aandoenlijkheid mee, en zijn individueel tamelijk weerloos. Hun gevaar schuilt in hun massaliteit, en de eenvormigheid van hun instincten en gedrag. Op de keper beschouwd gevaarlijker zijn de plunderende buitenstaanders, in de film belichaamd in de agressieve motorvrijbuiters, die uit individueel winstbejag en verblind door naijver veel meedogenlozer optreden dan de zombies, en alles dat hen in de weg staat niets ontziend uit de weg ruimen. Hun vernietigingsdrang komt niet voort uit willoos instinct maar uit een doelbewuste en weloverwogen keuze.

De film werd de grote doorbraak van speciale-effectenheld Tom Savini. Zijn werk is in deze film zo indrukwekkend dat hij er zeven jaar over zou doen (in Day of the Dead) voordat hij zichzelf kon overtreffen. Ontploffende hoofden, kapmessen die hoofden doorklieven, schroevedraaiers die hoofden van zombies doorboren, Savini en Romero gaan het allemaal met volle overtuiging en open filmvizier te lijf. De zombie make-up laat echter wel wat te wensen over. Het toneelbloed (gemaakt door 3M) heeft een merkwaardige viscositeit (ongeveer als verf) en een nog merkwaardiger kleur (die overigens op de meeste DVD transfers is gecorrigeerd). De meelgrijze make-up krijgt onder de belichting telkens een andere gloed, maar geen enkele gloed komt als lijkbleek over.

Er zijn talrijke anecdotes over deze tot horror-ijkpunt uitgegroeide film in omloop, waarvan ik er een dermate humorvol vind dat ik hem niet onvermeld wil laten. De film is onder meer geschoten in Monroeville in Pennsylvania. De opnamen begonnen daar meestal rond 10 uur 's-avonds, vlak nadat het winkelcentrum dicht ging. Men hield dan op om 6 uur 's-ochtends, niet omdat het dan weer open zou gaan (dat was pas om 9 uur) maar omdat het muzikale winkelbehang dan aansprong en niemand wist hoe dat uit moest worden gezet.

Dawn of the Dead is een veel ruimer bemeten productie dan de voorganger Night of the Living Dead en in vergelijking daarmee ook veel bloederiger en gewelddadiger. Romero steekt hier in bloedvorm wanneer hij telkens weer de contrasterende rollen van goed, kwaad, dood, levend, consument en uitbuiter kantelt, spiegelt en van kritische ondertonen voorziet. Het is een onverbiddelijk, episch, bloedstollend en onovertroffen meesterwerk.


Beoordeling: 4.0 (?)
Recensent: Kairo
Links:  IMDB  

Beoordeling bezoekers (29):

Bekijk het stemgedrag

Beoordeel deze film:


Zie ook:Dawn of the Dead (2004)
Dawn of the Dead (European Cut) (1978)

recensies
over horrorweb